Jos Rouw,
26-6-2018

Veranderende markten, veranderende technologie, veranderend werk – en ook nog eens een steeds hogere levensverwachting: er zijn heel wat goede redenen om een leven lang te leren. Hoe moedig je het aan op je werk, zodat je een continu lerende organisatie wordt? 7 tips om de leercultuur te stimuleren.

In twee vorige artikelen hadden we het al over het 70:20:10-model en een belangrijk onderdeel daarvan: reflectie. Tussen neus en lippen door gaven we in die stukken al wat tips: de meeste vind je voor het gemak ook hieronder.

Het is alvast goed om te melden dat je niet per se de baas hoeft te zijn om het leren op je werkplek toe te juichen. Er ligt zeker een rol voor managers en leidinggevenden om de leercultuur te bevorderen, maar ook als je niet zo’n functie hebt, kun je het goede voorbeeld geven. Iedereen kan een beetje leiderschap op zich nemen.

1) Maak leren onderwerp van gesprek, bijvoorbeeld in een community

Bij ‘leren’ denken veel mensen misschien vooral aan trainingen en cursussen. Het ‘formele leren’, zoals het in het 70:20:10-model heet. Maar dat is maar een deel van het geheel: slechts die 10%.

"Ondersteun het leren waar dat het meest plaatsvindt: op de werkplek,” zei Charles Jennings, grondlegger van het 70:20:10-model. Die 70% staat dan ook voor het informele leren, oftewel het leren in de flow van je werk. Door met elkaar te praten over de kennis en vaardigheden die je toepast op je werk, kun je bewust stilstaan bij wat je leert.

Op Chief Learning Officer wordt aangeraden om community’s te vormen waarin je van elkaar kunt leren. Da’s een goeie. Zo heeft een opdrachtgever van ons, een organisatie die in autonome teams werkt, communities of practice opgezet. Je hebt dan bijvoorbeeld een groep met alle projectmanagers die hun ervaringen uit de verschillende teams met elkaar delen, of een groep met alle technische specialisten. De lessen die zij met elkaar delen, nemen ze mee terug naar hun eigen team.

2) Stel doelen en hou de voortgang bij

Als het dan toch op de agenda staat, sla dan meteen spijkers met koppen: stel leerdoelen – zowel persoonlijke als gedeelde. Hou op weg naar die doelen bij hoe het ermee gaat.

Aansluitend op het vorige punt: “Door leren onderwerp van gesprek te maken, alle leermiddelen zo toegankelijk mogelijk te maken voor medewerkers en gevolgde leeractiviteiten inzichtelijk te maken voor iedereen, vindt leren sneller zelfgestuurd plaats,” schreef Sofie Angevaare in 2016 namens Springest.

Door het steevast toegankelijk en inzichtelijk te maken is de voortgang goed te voelen: een factor die grote invloed heeft op je werkgeluk. Daarom kan Teamwise dat voor je bijhouden.

3) Bied elkaar binnen het dagelijkse werk de ruimte om te reflecteren

De 20% in het 70:20:10-model staat voor reflectief leren: bijvoorbeeld door met collega’s of coaches over je werk te praten, of door feedback te geven en te krijgen.

Uit onderzoek van Francesca Gino (Harvard Business School), dat we in het vorige artikel over 70:20:10-leren bespraken, bleek al: "We zijn beter af als we tijd maken voor reflectie."

De uitdaging is om hier voldoende tijd en ruimte voor te maken. Tip 4 sluit daar naadloos op aan!

Je geeft niet alleen de maaltijd, maar ook de ingrediënten en het recept.


4) Maak er een gewoonte van: bouw het in in de werkweek

Kies momenten op je werkdagen waarop je stilstaat bij je werk en je doelen. Soms individueel, soms gezamenlijk.

Een voorbeeld van vaste momenten vind je in het agile werken, zoals het Engelse Postshift aangeeft: “Agile-praktijken zoals stand-ups en retrospectives zijn simpele technieken waarmee je een mindset van zelfreflectie kunt aanmoedigen in een team.”

Om een gewoonte te maken van het leren kun je ook, naast het volgen van trainingen en het leren van je collega’s, af en toe korte e-learnings doen. Met een paar minuten oefenen per keer verspreid je het leereffect over je werkweek. En dat brengt ons bij het volgende punt:

5) Benut technologie die het leren ondersteunt

Een samenwerkingsplatform waarop je samen kennis kunt delen – en bewaren – maakt dat je een enorme kennisbank opbouwt waar je hele team, community of zelfs organisatie iets aan heeft. De volgende tip is een goede manier om dat vorm te geven.

Zo zijn allerlei goede vragen, antwoorden en ideeën beter binnen handbereik dan als ze in onbereikbare mailboxen zitten. Daarnaast kun je zoals gezegd met e-learning beginnen om nieuwe kennis op te doen en je vaardigheden aan te scherpen.

Bovendien kan technologie je helpen bij tip 4. Met kleine nudges en prikkelende vragen helpt Teamwise om een gewoonte te maken van het leren en reflecteren, zowel individueel als samen.

6) Faciliteer kennisdeling en leren door middel van Working Out Loud

Working Out Loud houdt in dat je, bijvoorbeeld op een intern sociaal netwerk, updates plaatst waarin je je werk zichtbaar maakt voor anderen. Wat belangrijk is, is dat het niet alleen om het resultaat gaat (ik heb deze workshop gegeven), maar om het proces (tijdens het voorbereiden ontdekte ik X, een deelnemer gaf me het idee om Y). Met andere woorden: je geeft niet alleen de maaltijd, maar ook de ingrediënten en het recept.

Hiermee maak je bijvoorbeeld mogelijk dat een collega hulp kan vinden uit onverwachte hoek, of kan zien dat er een ander team is dat met eenzelfde project bezig is als zijn team. Ook zo valt er veel van elkaar te leren.

Zoek je meer inspiratie om met Working Out Loud aan de slag te gaan? Check dan deze 5 vormen van Working Out Loud voor een productieve interne community.

7) Neem het voortouw

Geef het goede voorbeeld door regelmatig te vertellen wat je hebt geleerd en wat je nog zou willen leren – en dat ook aan anderen te vragen. Tijdens die standups of andere besprekingen, maar ook met updates waarin je hardop werkt, of tijdens een gesprek bij de koffie-automaat.

Zo creëer je de ruimte die nodig is als mensen over hun voortgang en ontwikkeling willen praten. Dat kan soms immers een kwetsbaar gevoel geven. Hier op Teamplayer kun je meer ontdekken over deze psychologische veiligheid.

Lerende organisatie