Jos Rouw,
23-5-2018

Een lerende organisatie besteedt aandacht aan iets waar veel bedrijven te weinig tijd voor maken: reflectie. Het verbetert je prestaties, bleek uit onderzoek. Met het 70:20:10-model creëer je voldoende ruimte voor reflectie. Zo kun je ‘samenwerkend leren’. Waarom is reflectie belangrijk, en waar moet je op letten?We hebben het 70:20:10-model al eens onder de loep genomen hier op Teamplayer. De cijfers stellen percentages voor, maar geen rotsvaste. Ze dienen eerder als richtlijn bij het verdelen van de tijd over drie vormen van leren:

  • informeel leren (70%, leren uit ervaring, tijdens je werk)

  • reflectief leren (20%, leren uit feedback en gesprekken met collega’s of coaches)

  • formeel leren (10%, leren van trainingen, cursussen, e-learnings).


Het mooie aan informeel leren is dat je dat simpelweg doet door je werk te doen. “Als je informeel kunt leren, in de flow van je werk, leer je sneller en is het leereffect groter,” lazen we de vorige keer al.

Maar het is niet voor niets maar één van de drie vormen.

“We zijn beter af als we tijd maken voor reflectie.”

Nu en dan is het goed om verder te kijken dan de waan van de dag. Reflectief leren, door na te denken over je ervaringen, door met anderen te praten over je werk en door feedback tot je te nemen, is bijzonder waardevol.

Reflectie draagt bij aan gezamenlijke en persoonlijke groei, en stimuleert zo verschillende menselijke factoren die onmisbaar zijn in een lerende, steeds wendbaardere organisatie. Denk aan autonomie, vakmanschap en het onderlinge bewustzijn.

Bovendien komen uit momenten van reflectie vaak goede ideeën voort.

In hun paper ‘Learning by Thinking: How Reflection Aids Performance’ delen professor Francesca Gino (Harvard Business School) en haar team hun bevindingen uit een onderzoek met enkele honderden deelnemers. Daarin maakte de ene groep wel tijd om te reflecteren op hun werk en de andere groep niet. Uit de resultaten kwam een belangrijk verschil naar voren. Gino: “Ons onderzoek laat zien dat we beter af zijn als we tijd maken voor reflectie op ons werk.”

Reflectie faciliteren met Working Out Loud

“Leiders moeten ruimte bieden om te leren,” stelt Harold Jarche. “Eén benadering, gebaseerd op het 70:20:10-model, is om drie soorten ‘enablers’ aan te bieden.”

Welke? Hij somt ze op:

  • Tools die medewerkers helpen hun werk goed te doen

  • Vaardigheden die ze nodig hebben om onafhankelijk te werken en te leren

  • Sociale structuren of community’s om samenwerkend te leren en te reflecteren

Harold Jarche omschrijft de 70 als experience, de 20 als exposure en de 10 als education.De exposure, en de reflectie die daarbij komt kijken, kun je faciliteren aan de hand van Working Out Loud via een digitaal samenwerkingsplatform, zegt hij. “Zodat iedereen kan zien waar anderen aan werken. Het beoefenen van Working Out Loud stelt mensen bloot aan verschillende perspectieven.” En dat helpt je om te reflecteren op je eigen kijk op de zaak.

“Leiders dienen medewerkers de ruimte te bieden om te leren, bijvoorbeeld in de vorm van deze drie ‘enablers’.”

“Mensen hebben een community of practice nodig om in een vertrouwde omgeving nieuwe ideeën te testen,” vervolgt Jarche. “Organisaties kunnen helpen om de juiste community aan te reiken en te ondersteunen, zowel binnen als buiten de onderneming.”

Working Out Loud raden wij ook aan. Een goed voorbeeld vind je bij Bosch. Daar wordt het ingezet binnen een internationaal verandertraject, op weg naar een meer verbonden en meer lerende organisatie.

Zoals Rainer Gübel (Director of Industrial Relations) zei: “Voor mij betekent het: virtueel samenwerken in een netwerk, openlijk je kennis delen en leren van anderen. Daarmee staat Working Out Loud voor een houding die we dringend nodig hebben in een connected wereld. De methode ondersteunt een cultuur waarin leren centraal staat.”


Het voorbeeld geven en veiligheid creëren

“Als het gaat om de output bij leeractiviteiten en het effect, zijn reflectie en terugkoppeling vaak het meest effectief,” zei Sofie Angevaare in 2016 op het blog van Springest.

Ze gaf daarbij mooie voorbeelden van de manier waarop reflectie wordt aangemoedigd bij Springest: in een interne chatkanaal, in het projectmanagementsysteem, en tijdens de wekelijkse Friday Townhall Meeting. Daarin kunnen alle collega’s het woord nemen om te vertellen wat ze hebben opgestoken.

In alle gevallen is het belangrijk dat een aantal mensen het voortouw neemt, om het voorbeeld te geven en veiligheid te creëren. Zo haal je de onzekerheid weg die iemand zou kunnen hebben bij het delen van persoonlijke lessen.

Gaandeweg bouw je aan een cultuur waarin reflectie letterlijk niet meer weg te denken is.

Het 70:20:10-leren zie je terug in Teamwise, de digitale werkomgeving voor teams. Een combinatie van samenwerking en learning.

Op Teamwise wordt reflectie elke dag in kleine stapjes aangemoedigd. Waardevol als je een lerende organisatie wilt worden – en blijven.

Lerende organisatie