Jos Rouw,
26-9-2017

Waar moet een team aan voldoen om mooie prestaties te kunnen leveren? Welke voorwaarden leiden tot effectieve samenwerking en goede resultaten? Er zijn een heleboel factoren te noemen waar een succesvol team bewust mee omgaat. In dit artikel lichten we er vijf uit.

Voorbeelden van factoren die invloed hebben op het succes van een team zijn, in willekeurige volgorde: een inspirerend doel, beperkte grootte, psychologische veiligheid, diversiteit en continu blijven leren.

1) Een inspirerend doel  

Waarom zijn we een team? Waar gaan we naartoe, waar is ons werk goed voor? Effectieve, succesvolle teams hebben een inspirerend doel waar ze gezamenlijk achter staan.

Dat doel geeft richting en daarmee ook energie en betekenis aan het dagelijks werk. Bij voorkeur is het een doel dat de teamleden vanuit zichzelf belangrijk vinden. En: “Zulke doelen moeten uitdagend zijn (bescheiden doelen motiveren niet), maar niet zo moeilijk dat het team ontmoedigd raakt,” schrijven Martine Haas en Mark Mortensen op Harvard Business Review.

2) Beperkte grootte

“Uit jarenlang onderzoek van de vermaarde Britse organisatiepsycholoog R. Meredith Belbin blijkt dat een groepsgrootte van zes tot acht ideaal is,” schreef Psychologie Magazine. “Een managementteam dat flexibel en besluitvaardig moet zijn, is beter af met nóg wat minder leden: vijf tot zes.”

Een gouden aantal leden voor een succesvol team zal misschien niet bestaan, maar het is aan te raden om geen al te groot team te bouwen. In grote teams wordt slechte communicatie steeds waarschijnlijker. Er kunnen meer teamleden zijn die zich niet gehoord of erkend voelen, die geen wezenlijke bijdrage leveren (of dat zo ervaren), of die juist de kantjes ervan af lopen.

3) Psychologische veiligheid

Misschien wel eerder te bereiken in een overzichtelijk, niet al te groot team: een gevoel van psychologische veiligheid. Dat houdt in dat de teamleden het gevoel delen dat ze onderlinge risico’s kunnen nemen, zegt Amy Edmondson. Zij is de onderzoeker die de term ‘psychologische veiligheid’ opgooide, nadat ze de effectiviteit van verschillende ziekenhuisteams had bestudeerd.

In een team waarin je je psychologisch veilig voelt, durf je je gerust uit te spreken. Je kunt een idee delen, een vraag stellen of een probleem aankaarten, zonder dat er vragen in je opkomen als ‘kom ik nu onkundig over?’ of ‘wijk ik nu af van de norm?’.

We hebben dit onderwerp al eens uitgebreid besproken. Toen noemden we ook een paar tips om de psychologische veiligheid in teams te bevorderen.

"Teams met een hoge diversiteit blijven eerder objectief en concentreren zich meer op feiten."

Het is wel goed om ervoor te waken dat de psychologische veiligheid niet te groot wordt. Een beetje conflict is niet erg, zolang je met elkaar afspreekt dat het zakelijke conflicten zijn, geen persoonlijke. Binnen een succesvol team moeten verschillende denkwijzen de ruimte kunnen krijgen. Dat brengt ons bij het volgende punt.

4) Diversiteit

“Diversiteit in kennis, visies en perspectieven, maar ook in leeftijd, geslacht en afkomst, kan teams helpen om creatiever te worden en ‘groupthink’ te vermijden,” schrijven Haas en Mortensen.

In een ander artikel op Harvard Business Review gaan David Rock en Heidi Grant daar dieper op in. Teams met een hoge diversiteit blijven eerder objectief en concentreren zich meer op feiten, zeggen zij. Dat heeft te maken met de heterogene samenstelling van zulke teams. Daardoor zijn teamleden zich er eerder van bewust als ze zich laten leiden door een bias. Een bias is een cognitieve shortcut, een manier van denken die ertoe kan leiden dat je belangrijke informatie over het hoofd ziet en een suboptimaal besluit neemt. 

5) Leergierigheid

Succesvolle teams zijn ook teams die continu blijven leren. Niet alleen door op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in hun vakgebied, en niet alleen door trainingen te volgen, maar ook door met elkaar te reflecteren op hun werk. Door falen niet per se als falen te beschouwen, maar ook als mogelijkheid om gezamenlijk iets te leren. Onderlinge openheid en kennisdeling (bijvoorbeeld door middel van Working Out Loud) zijn daarbij belangrijk.

Een gevoel van psychologische veiligheid is daarbij van harte welkom. Net als het goede voorbeeld van collega’s en leiders die laten zien hoe ze blijven leren.

Een leergierig team is beter in staat om zich te blijven ontwikkelen en om de onzekerheid te omarmen die daarbij komt kijken. Zo’n houding sluit aan op het principe van een Leven Lang Leren. In januari 2017 noemde The Economist dat continue leren een ‘economic imperative’ voor bedrijven. “Om competitief te blijven en om alle medewerkers de beste kansen op succes te bieden.”

En nog een belangrijke eigenschap van succesvolle teams

Zullen we er nog een zesde factor bij doen? Hoewel, misschien is dit niet zo zeer een losse factor, maar meer een optelsom van factoren: succesvolle teams zijn wendbaar. Dankzij bijvoorbeeld hun heldere doel en hun lerende houding zijn ze in staat om hun plannen en acties waar nodig aan te passen. Om van koers te wijzigen als dat nodig is.

Zo kan een succesvol team meebewegen met veranderingen in de markt, technologie en de kennis binnen haar vakgebied. Door wendbaar te zijn, voorkomen teams dat ze achterblijven. Dat draagt bij aan het succes van een team.

Hoe bouw je een wendbare organisatie? Hoe geef je er richting aan? En wat hebben medewerkers en teams in een wendbare organisatie nodig? Lees er alles over in onze whitepaper 'Wendbaarheid: een systeembenadering voor lerende organisaties'.

Beter samenwerken